Skip to main content

मिटता काजळी, दीप उजळी!

 

A click by : Varun Bhagwat 

मशाल जळत होती. त्यातून निर्माण होणारी आग केसरी, गडद पिवळा रंग झळकवत होती. त्या आगीतून तयार होणारी आभा त्याच्या मुखावर पसरली. मुखावर तेज दिसू लागलं. आजूबाजूला मिट्ट काळोख. केवळ चेहऱ्यावर आगीची आभा, त्यामुळे येणारं तेज, आणि शांत उभा असलेला तो! 

अंधारात असणाऱ्या कोणासाठीही एक प्रोत्साहन होतं ते चित्र! इतका मिट्ट काळोख आयुष्यात निर्माण झाला तरी इवलासा प्रकाश तमाचा अंत करू शकतो.

"पिछे मेरे अंधेरा, आगे आँधी आँधी हैं, मैंने ऐसी आँधी में दिया जलाया है|" या गुलजार जींच्या ओळी तंतोतंत तिथे बसल्या.
ते चित्र प्रेरणा देत होतं की कितीही नकारात्मकता असली तरी एक छोटी ज्योत सारं काही उजळून टाकते.

आग ही खरंतर विध्वंस करणारी गोष्ट देखील आहे. परंतु हाच अग्नी पंच महाभूतांपैकी एक आहे. It's a source of energy.
तिमिरातून तेजाकडे जाताना हा अग्नी मदत करेल. मनात हा अग्नी सतत प्रदीप्त असायला हवा. तोच ऊर्जा देतो.
मशाल तर खूप जास्त प्रकाश देते. पण एक छोटी पणती सुद्धा तिचा परिसर समृद्ध करते. आपण आपल्या परीने पणती होऊ शकतो, मशाल होऊ शकतो. इतक्याशा प्रकाशाने काय होणार? असा self doubt असतोच. पण प्रकाश नसण्यापेक्षा थोडा प्रकाश असणं अधिक महत्त्वाचं.

आपल्यात प्रकाश असतोच. पण आपल्याला कळत नाही. कारण त्यावर काजळी बसलेली असते. ती दूर करणं आपल्याच हाती असतं. दीप उजळण्यासाठी काजळी काढणं महत्त्वाचं.
ही काजळी कधी नकारात्मकतेची असते.
कधी कंटाळ्याची असते.
कधी अविश्वासाची असते.
कधी न मिळालेल्या प्रोत्साहनाची असते.
कधी दुर्लक्षित कौशल्याची असते.
कधी आळसाची असते.
कधी द्वेषाची असते.
कधी भीतीची असते.

मग काय करायचं? प्रत्येक वेळी कोण सहाय्याला येईल? आपणच आपल्या हाताने ती काजळी काढायला सुरुवात करायची.  कधी कधी जळत असणारा दिवाही या काजळीमुळेच हवा तितका प्रकाश देत नाही. कारण काजळी काढलेली नसते. थोडे कष्ट पडतात. पण जमतं. म्हणजेच काय तर स्वयंप्रेरणेने ती काजळी दूर करायची.

मी अविवेकाची काजळी,
फेडोनि विवेकदीप उजळी|
ते योगिया पाहे दिवाळी,
निरंतर|
- ज्ञानेश्वर माऊली

ते चित्र हेच दर्शवत होतं. तेजाने झळकणारा चेहरा डोळ्यातून बोलत होता. ती आग डोळ्यातही होती. निरखून पाहिलं. लक्षात आलं की मशाल दूर आहे. हातात एक पणती आहे. ती  काजळी नसलेली पणती केवढा प्रकाश देत होती.  प्रत्येकामध्ये प्रकाश निर्माण करण्याचं, किमान आजूबाजूचा परिसर आपल्या ज्ञानरूपी प्रकाशाने समृद्ध करण्याचं सामर्थ्य आहे, हेच जणू ते चित्र, त्यातील छोटीशी पणती आणि ते तेजःपुंज मुख सांगत होते.

- वरुण भागवत

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Parking आणि त्या तिघी!

  ईशा किराणामालाच्या दुकानातून दोन जड पिशव्या तिच्या नाजूक हातात घेऊन आपल्या two wheeler पाशी पोहोचली. तिथे गेल्या गेल्या तिला दिसलं की तिच्या गाडीच्या दोन्ही बाजूंना चिकटून दोन गाड्या लावल्या आहेत. आणि या तीनही गाड्या side stand वर आहेत. बाकीच्यांनी गाड्या side stand वर लावण्याचं कारण म्हणजे mostly आळस किंवा parking मध्ये दुसऱ्याची गाडी काढायला लावायला अवघड जाईल यांचं भान नसणे. ईशाने side stand वर लावण्याचं कारण आळस नव्हतं, तिला भान होतं; पण तिच्या नाजूक बांध्याला गाडी double stand वर लावणं म्हणजे कमरेची वाट लावून घेण्यासारखं होतं. त्यामुळे ती गाडी side stand वर लावायची. त्यामुळे गाडी काढताना अडचण होणं हा आजचा problem नव्हता. पण नेहमी कोणी ना कोणी सहाय्यास येई. आज मात्र गाडी main road पासून आत साधारण ५०० मीटर अंतरावर असणाऱ्या गल्लीत, उजवीकडे वळून अजून पुढे १०० मीटरवर असणाऱ्या किराणा दुकानासमोर होती. दुपारचा १ वाजला होता. Grocery shop मध्ये सकाळच्या सत्रातली ईशाच शेवटची customer होती. तिने सामान भरताच Shutter down करून ईशा गाडीजवळ येईपर्यंत भरत भाई निघून गेला. गल्ली, दुपारी १ ची व...

कर्माचं Circle

A Click by- Sushil Ladkat एक होता उंदीर आणि एक होता बेडूक. यांची झाली मैत्री. थोडं odd होतं हे combination. उंदीर बिचारा भोळा आणि बेडूक थोडा लबाड. हा बेडूक उंदराशी वाट्टेल तसं विचित्र वागायचा आणि त्याचं त्या बेडकाला कधीच काही वाटायचं नाही. त्याला तो कायम कमी लेखायचा. उंदीर त्याचं काहीच वाकडं करू शकणार नाही याची त्याला खात्री होती आणि हे बऱ्यापैकी खरं सुद्धा होतं. उंदीर कधीच काही बोलायचा नाही. असली मैत्री तरी का असावी असा एक प्रश्न कोणालाही पडला असता. पण ज्याला पडायला पाहिजे त्या उंदराला तो पडत नव्हता. पर्याय नसल्यासारखं , जगातले इतर मित्र संपल्यासारखा तो घाबरून का होईना त्याच्यासोबत राहत होता. त्यामुळे बेडकाचं असं बेदरकार वागणं वाढू लागलं. एक दिवस तर बेडकाने कहर केला. त्याला उंदराची अतीशय नीच दर्जाची मस्करी करायची लहर आली. त्याने उंदराचा पाय स्वतःच्या पायाला बांधला आणि उड्या मारत फेरफटका मारायला निघाला. उंदीर फरफटत त्याच्या सोबत ओढला जाऊ लागला. डबकं तर बेडकाची अतीशय लाडकी जागा. त्याने उंदराचा आणि बाकी कसलाच पुढचा मागचा विचार न करता डबक्यात उडी टाकली. स्वतः मस्तपैकी पाण्यात खेळू ल...

Confidence आणि Overconfidence

A click by - Varun Bhagwat एक होता राजा त्याची खुशीत होती प्रजा! दरबारी आला मूर्तीकार, म्हटला माझ्यासारखे दिसणारे पुतळे बनवेन मी हजार! सगळ्यांना ऐकूनच वाटला हा चमत्कार, गर्वाने फुलून मूर्तीकार म्हणाला , " अशक्य आहे माझी हार!" हे सगळं नाटक संपल्यानंतर राजा म्हणाला , " इतका विश्वास आहे स्वतःवर ?" मूर्तीकार हसत म्हणाला, " मी माझ्यासारखे दिसणारे ९९९ पुतळे बनवेन आणि त्या पुतळ्यांमध्ये मी स्वतः जाऊन उभा राहीन. तुम्हाला त्या सर्वांमधून मला शोधून काढावं लागेल.” “मान्य!” राजा म्हणाला. मूर्तीकाराने अगदी हुबेहूब पुतळे बनवले. त्या सर्व पुतळ्यांना सारखी वेशभूषा आणि एक उभी राहण्याची विशिष्ट पद्धत देऊ केली. तशाच पद्धतीत आणि वेशभूषेत तो त्यांच्यात मिसळून उभा राहिला. राजाला बोलावलं गेलं. राजाने सगळ्या पुतळ्यांचं वेशभूषेसकट निरीक्षण केलं. राजाला त्याच्या skills चं आणि कलेचं कौतुक वाटलं, मात्र राजाला त्याची बोलण्याची पद्धत पटली नव्हती. मूर्तीकाराला त्याच्या skills चा अभिमान असता तर ठीक पण त्याला तर गर्व झाला होता. अभिमान असणं आणि स्वत:च्या कलेबाबत confident असणं उत्तम. पण o...