Skip to main content

मन- मस्त!


A click by Varun Bhagwat

एक सुंदर वाक्य वाचनात आलं आणि लक्षात आलं की किती खरं आहे ते. लिहिलं होतं की काही तास एखाद्या गोष्टीवर खूप विचार करण्यापेक्षा काही मिनिटं त्याच्यावर काम करणं अथवा काही मिनिटात ते करून टाकणं हे जास्त श्रेयस्कर आहे.


असं केल्याने आपलं मन थाऱ्यावर राहतं.

नवा विचार करण्यासाठी डोकं जागेवर राहतं. कारण एखाद्या कामाचा जेव्हा नुसता विचारच केला जातो (कृतीविना), तेव्हा काहीही घडत नाही. वाया जातो तो वेळ, वाया जाते ती ऊर्जा ती सुद्धा निष्कारण! किती विचार करायचा आणि कुठे थांबवायचा हे आपलं मन ठरवतं. आता मन म्हणजे आपणच, मव आपणच ते वेळेत ठरवायचं आणि विचार करून कृती करून टाकायची. यामुळे त्याच गोष्टी आवण घोळत बसत नाही, पटकन पुढे जातो अर्थात पुढची वाटचाल सुरू करतो. 


होतं असं की याने आपलं मानसिक आरोग्य सुदृढ राहायला मदत होते. गमतीचा भाग असा, खरं तर हा भाग गमतीचा नाही पण एकूणच आपल्याकडे मानसिक आरोग्याला फार कमी लेखलं जातं, कमी महत्त्व दिलं जातं. 


शारीरिक आरोग्याइतकंच मानसिक आरोग्यालाही महत्व आहे; मात्र त्याकडे दुर्लक्ष केलं जातं. यावर बोलणारे अनेक लोक आहेत पण तरीसुद्धा त्याकडे बघण्याचा दृष्टिकोन तितपत सकारात्मक झालेला नाही. हे काही सर्वांच्या बाबतीत लागू नाही पण काही लोकांच्या बाबतीत मात्र निश्चितच attitude बदलण्याची गरज आहे. हळूहळू awareness वाढतो आहे जी जमेची बाजू आहे.


अगदी खरं सांगायचं तर या मानसिक आरोग्याची काळजी आपण आपलीच घेऊ शकतो. शारीरिक आजार बरे करण्यासाठी डॉक्टर असतात. अर्थात मानसिक आरोग्य सुधारण्यासाठीसुद्धा डॉक्टर्स आहेत मात्र मानसिक आरोग्याकडे ज्याचं त्यानं कटाक्षाने लक्ष देणं गरजेचं असतं. 


शरीर आणि मन या गोष्टी एकमेकांशी खूप जास्त संलग्न आहेत. मन जपलं की शरीर उत्तम राहतं आणि शरीर सुदृढ ठेवलं की मनाने सुद्धा आपण खूप फ्रेश राहतो. 


योग दिन किंवा मानसिक आरोग्य दिन ही निमित्त झाली. खरंतर हे प्रातिनिधिक दिवस आहेत. हे दिवस आपल्याला प्रेरणा देतात आणि सांगतात की शरीर आणि मन या दोन्ही गोष्टींचा उत्तम balance साधून राहता आलं की जमतं. 



आपलं मनच तर नेहमी पुढची वाटचाल ठरवत असतं. समर्थ रामदासांनी तर फार पूर्वी मनाचे श्लोक लिहिले आहेत. ते तर केवढे मोठे सायकॉलॉजिस्ट होते असं म्हणता येईल.

त्यांनी मनाच्या प्रत्येक गोष्टीचा अभ्यास केला आणि नकळत मानसिक आरोग्याचं महत्त्व पटवून दिलं. 


मन जर का नितळ आणि स्वच्छ असेल

तर आपोआपच सगळं निखळ होऊन जातं. 


मन जाणता आलं पाहिजे, स्वतःचं आणि इतरांचं सुद्धा!

अवघड आहे पण प्रॅक्टिसने जमू शकतं. ही कला अगदी ठरवून अवगत करता येऊ शकते. मनावर उपचार सापडला की शरीर पण बऱ्यापैकी बरं होत राहतं.

अनेकदा लक्षात येत नाही की पण घरात एकाचं मन जरी खट्टू असेल तरी त्याचा परिणाम पूर्ण कुटुंबावर होतो. म्हणून स्वतःसोबत दुसऱ्याचं मन जपता आलं पाहिजे. प्रत्येक वेळी शक्य होत नाही, जमत नाही पण म्हणून नेहमीच जमणार नाही असं नसतं. कारण जमेल , जमणार नाही हे ही ठरवतं ते मनच!

- वरुण भागवत

Comments

Popular posts from this blog

Parking आणि त्या तिघी!

  ईशा किराणामालाच्या दुकानातून दोन जड पिशव्या तिच्या नाजूक हातात घेऊन आपल्या two wheeler पाशी पोहोचली. तिथे गेल्या गेल्या तिला दिसलं की तिच्या गाडीच्या दोन्ही बाजूंना चिकटून दोन गाड्या लावल्या आहेत. आणि या तीनही गाड्या side stand वर आहेत. बाकीच्यांनी गाड्या side stand वर लावण्याचं कारण म्हणजे mostly आळस किंवा parking मध्ये दुसऱ्याची गाडी काढायला लावायला अवघड जाईल यांचं भान नसणे. ईशाने side stand वर लावण्याचं कारण आळस नव्हतं, तिला भान होतं; पण तिच्या नाजूक बांध्याला गाडी double stand वर लावणं म्हणजे कमरेची वाट लावून घेण्यासारखं होतं. त्यामुळे ती गाडी side stand वर लावायची. त्यामुळे गाडी काढताना अडचण होणं हा आजचा problem नव्हता. पण नेहमी कोणी ना कोणी सहाय्यास येई. आज मात्र गाडी main road पासून आत साधारण ५०० मीटर अंतरावर असणाऱ्या गल्लीत, उजवीकडे वळून अजून पुढे १०० मीटरवर असणाऱ्या किराणा दुकानासमोर होती. दुपारचा १ वाजला होता. Grocery shop मध्ये सकाळच्या सत्रातली ईशाच शेवटची customer होती. तिने सामान भरताच Shutter down करून ईशा गाडीजवळ येईपर्यंत भरत भाई निघून गेला. गल्ली, दुपारी १ ची व...

कर्माचं Circle

A Click by- Sushil Ladkat एक होता उंदीर आणि एक होता बेडूक. यांची झाली मैत्री. थोडं odd होतं हे combination. उंदीर बिचारा भोळा आणि बेडूक थोडा लबाड. हा बेडूक उंदराशी वाट्टेल तसं विचित्र वागायचा आणि त्याचं त्या बेडकाला कधीच काही वाटायचं नाही. त्याला तो कायम कमी लेखायचा. उंदीर त्याचं काहीच वाकडं करू शकणार नाही याची त्याला खात्री होती आणि हे बऱ्यापैकी खरं सुद्धा होतं. उंदीर कधीच काही बोलायचा नाही. असली मैत्री तरी का असावी असा एक प्रश्न कोणालाही पडला असता. पण ज्याला पडायला पाहिजे त्या उंदराला तो पडत नव्हता. पर्याय नसल्यासारखं , जगातले इतर मित्र संपल्यासारखा तो घाबरून का होईना त्याच्यासोबत राहत होता. त्यामुळे बेडकाचं असं बेदरकार वागणं वाढू लागलं. एक दिवस तर बेडकाने कहर केला. त्याला उंदराची अतीशय नीच दर्जाची मस्करी करायची लहर आली. त्याने उंदराचा पाय स्वतःच्या पायाला बांधला आणि उड्या मारत फेरफटका मारायला निघाला. उंदीर फरफटत त्याच्या सोबत ओढला जाऊ लागला. डबकं तर बेडकाची अतीशय लाडकी जागा. त्याने उंदराचा आणि बाकी कसलाच पुढचा मागचा विचार न करता डबक्यात उडी टाकली. स्वतः मस्तपैकी पाण्यात खेळू ल...

Confidence आणि Overconfidence

A click by - Varun Bhagwat एक होता राजा त्याची खुशीत होती प्रजा! दरबारी आला मूर्तीकार, म्हटला माझ्यासारखे दिसणारे पुतळे बनवेन मी हजार! सगळ्यांना ऐकूनच वाटला हा चमत्कार, गर्वाने फुलून मूर्तीकार म्हणाला , " अशक्य आहे माझी हार!" हे सगळं नाटक संपल्यानंतर राजा म्हणाला , " इतका विश्वास आहे स्वतःवर ?" मूर्तीकार हसत म्हणाला, " मी माझ्यासारखे दिसणारे ९९९ पुतळे बनवेन आणि त्या पुतळ्यांमध्ये मी स्वतः जाऊन उभा राहीन. तुम्हाला त्या सर्वांमधून मला शोधून काढावं लागेल.” “मान्य!” राजा म्हणाला. मूर्तीकाराने अगदी हुबेहूब पुतळे बनवले. त्या सर्व पुतळ्यांना सारखी वेशभूषा आणि एक उभी राहण्याची विशिष्ट पद्धत देऊ केली. तशाच पद्धतीत आणि वेशभूषेत तो त्यांच्यात मिसळून उभा राहिला. राजाला बोलावलं गेलं. राजाने सगळ्या पुतळ्यांचं वेशभूषेसकट निरीक्षण केलं. राजाला त्याच्या skills चं आणि कलेचं कौतुक वाटलं, मात्र राजाला त्याची बोलण्याची पद्धत पटली नव्हती. मूर्तीकाराला त्याच्या skills चा अभिमान असता तर ठीक पण त्याला तर गर्व झाला होता. अभिमान असणं आणि स्वत:च्या कलेबाबत confident असणं उत्तम. पण o...