Skip to main content

प्रवाही...

 

A Click By: Sushil Ladkat

"गरम स्टोव्ह च्या धगी जवळ १ मिनिट जरी हात ठेवला तरी तो तासभर ठेवल्यासारखा वाटतो. हेच जर का आवडणाऱ्या मुलीसोबत एक तास घालवला तर मात्र एका मिनिटा इतकाच वाटतो." आईनस्टाईन ची रिलेटीविटी हीच की काय? हा वाचनात आलेला किस्सा.

 

पण यातून जाणवलेली एक महत्वाची गोष्ट म्हणजे वेळेचं गणित खरोखरीच असं असतं. आवडत्या कामात आपण वेळेचा track पूर्णपणे विसरून जातो. ज्या दुपारी आपण आपल्या आवडीचं पुस्तक वाचतो त्या वेळी आपल्या लक्षातही येत नाही की दुपार कशी निघून गेली. हीच दुपार काही मनाजोगतं काम नसेल तर उदास, भकास, रखरखीत वाटते. म्हणजेच काय प्रवाहात वाहता आलं पाहिजे. (प्रवाहाविरुद्ध पोहण्याचा इथे काही संबंध नाही.)

म्हणण्याचा अर्थ असा की आपल्याला आपल्या कामात झोकून देता आलं पाहिजे. फालतू गोष्टींनी आपली एकाग्रता हलता कामा नये. नाहीतर आपण कामाला सुद्धा न्याय देऊ शकत नाही नि वेळेला सुद्धा!

वेळेचा दुरुपयोग सहज होतो, काहीच न करता. पण सदुपयोग  करण्यासाठी planning लागतं. एका वेळी अनेक काम करत सगळ्या कामांचा बट्ट्याबोळ करण्या ऐवजी एका वेळी एक काम तडीस नेत ठरलेल्या वेळेत ठरवलेली आणि ऐनवेळी येणारी कामं पूर्ण करणे.

थोडक्यात काय तर आपण जे काम करतोय ते काम इतक्या तन्मयतेने व्हावं की वेळेचं भान राहू नये. (चांगल्या अर्थाने). निष्कर्षातून सिद्ध झालेली गोष्ट असंच सांगते की एका वेळी एक काम एकाग्र चित्ताने केलं तर त्याचे results जास्त उत्तम येतात. इथे आपल्याकडची फार सुंदर म्हण लागू पडते ती म्हणजे ‘एक ना धड नि भाराभर चिंध्या!’  हे असं होता कामा नये.

वेळ वाहत असते. कधी slow तर कधी fast. slow आणि fast हा झाला आपला दृष्टीकोन. स्टोव्ह आणि आवडणारी मुलगी. कधी मिनिट तासासारखं तर कधी तास मिनिटाहून कमी. खरं पाहिलं तर वेळेची गती तीच असते. आपली गती आपण ठरवली पाहिजे.

वेळ प्रवाही आहे. आपल्याला त्यासोबत वाहता आलं पाहिजे; मात्र वाहवत जाणं बरं नाही. बऱ्याचदा तेच होतं. मला article लिहायचं असतं. मग त्या दृष्टीने research करण्यासाठी मी थोडी google ची मदत घेतो. म्हणजेच मी इंटरनेट चालू करतो. यात मग research करता करता बाकी अनेक गोष्टी मला distract करायला ready च असतात. मी तिकडे किती बघतो आणि माझ्या research वर किती एकाग्र राहतो यावर माझ्या article चं पूर्ण होणं (नुसतं पूर्ण नाही, ते प्रवाही वाटणं) अवलंबून असतं. गोष्टी प्रवाही असतील तर त्याला एक ताल, सूर आणि लय प्राप्त होते. आपल्याला स्वतःला ते करताना मजा येते.

 

पण या सगळ्या झाल्या ideal conditions. ही लय कायम मिळेलच असं नाही. वेळेचं महत्त्व तेव्हा कळतं जेव्हा आपली स्वतःची किंवा स्वतःला हवी असणारी वेळ कोणीतरी हिरावून घेतं. याचं मुख्य कारण म्हणजे unavoidable tasks. ज्याचं आपण काहीच करू शकत नाही. ते tasks संपवून पुन्हा अर्धवट राहिलेलं काम पूर्ण करणं हे खरं मग challenge. पण इथेसुद्धा कुठे पोहोचायचं आहे हे clear असेल तर मग पुन्हा flow मध्ये शिरता येतं.

A click by: Sushil Ladkat


पाण्यासारखं प्रवाही बनता आलं पाहिजे.

नदीसुद्धा आलेले अडथळे पार करत पुन्हा मुख्य प्रवाहाला लागतेच की. तेच तर करायचं आहे. स्वतःला झोकून देऊन काम करता आलं पाहिजे म्हणजेच प्रवाहात रमता आलं पाहिजे. रमता आलं तर मग स्टोव्ह वर हात ठेवायची वेळ कमी वेळा येईल आणि मिनिट तासासारखं वाटणार नाही. प्रत्येक काम सुंदर वाटेल आवडणाऱ्या मुलीसारखं आणि कामात रममाण झालं की मग कितीही वेळ एक मिनिटाइतकाच कमी वाटेल. relativity च्या theory सारखा... अर्थात energy कायम high राहील आणि वाहत राहता येईल.

 

वरुण भागवत 

Comments

Popular posts from this blog

Parking आणि त्या तिघी!

  ईशा किराणामालाच्या दुकानातून दोन जड पिशव्या तिच्या नाजूक हातात घेऊन आपल्या two wheeler पाशी पोहोचली. तिथे गेल्या गेल्या तिला दिसलं की तिच्या गाडीच्या दोन्ही बाजूंना चिकटून दोन गाड्या लावल्या आहेत. आणि या तीनही गाड्या side stand वर आहेत. बाकीच्यांनी गाड्या side stand वर लावण्याचं कारण म्हणजे mostly आळस किंवा parking मध्ये दुसऱ्याची गाडी काढायला लावायला अवघड जाईल यांचं भान नसणे. ईशाने side stand वर लावण्याचं कारण आळस नव्हतं, तिला भान होतं; पण तिच्या नाजूक बांध्याला गाडी double stand वर लावणं म्हणजे कमरेची वाट लावून घेण्यासारखं होतं. त्यामुळे ती गाडी side stand वर लावायची. त्यामुळे गाडी काढताना अडचण होणं हा आजचा problem नव्हता. पण नेहमी कोणी ना कोणी सहाय्यास येई. आज मात्र गाडी main road पासून आत साधारण ५०० मीटर अंतरावर असणाऱ्या गल्लीत, उजवीकडे वळून अजून पुढे १०० मीटरवर असणाऱ्या किराणा दुकानासमोर होती. दुपारचा १ वाजला होता. Grocery shop मध्ये सकाळच्या सत्रातली ईशाच शेवटची customer होती. तिने सामान भरताच Shutter down करून ईशा गाडीजवळ येईपर्यंत भरत भाई निघून गेला. गल्ली, दुपारी १ ची व...

कर्माचं Circle

A Click by- Sushil Ladkat एक होता उंदीर आणि एक होता बेडूक. यांची झाली मैत्री. थोडं odd होतं हे combination. उंदीर बिचारा भोळा आणि बेडूक थोडा लबाड. हा बेडूक उंदराशी वाट्टेल तसं विचित्र वागायचा आणि त्याचं त्या बेडकाला कधीच काही वाटायचं नाही. त्याला तो कायम कमी लेखायचा. उंदीर त्याचं काहीच वाकडं करू शकणार नाही याची त्याला खात्री होती आणि हे बऱ्यापैकी खरं सुद्धा होतं. उंदीर कधीच काही बोलायचा नाही. असली मैत्री तरी का असावी असा एक प्रश्न कोणालाही पडला असता. पण ज्याला पडायला पाहिजे त्या उंदराला तो पडत नव्हता. पर्याय नसल्यासारखं , जगातले इतर मित्र संपल्यासारखा तो घाबरून का होईना त्याच्यासोबत राहत होता. त्यामुळे बेडकाचं असं बेदरकार वागणं वाढू लागलं. एक दिवस तर बेडकाने कहर केला. त्याला उंदराची अतीशय नीच दर्जाची मस्करी करायची लहर आली. त्याने उंदराचा पाय स्वतःच्या पायाला बांधला आणि उड्या मारत फेरफटका मारायला निघाला. उंदीर फरफटत त्याच्या सोबत ओढला जाऊ लागला. डबकं तर बेडकाची अतीशय लाडकी जागा. त्याने उंदराचा आणि बाकी कसलाच पुढचा मागचा विचार न करता डबक्यात उडी टाकली. स्वतः मस्तपैकी पाण्यात खेळू ल...

Confidence आणि Overconfidence

A click by - Varun Bhagwat एक होता राजा त्याची खुशीत होती प्रजा! दरबारी आला मूर्तीकार, म्हटला माझ्यासारखे दिसणारे पुतळे बनवेन मी हजार! सगळ्यांना ऐकूनच वाटला हा चमत्कार, गर्वाने फुलून मूर्तीकार म्हणाला , " अशक्य आहे माझी हार!" हे सगळं नाटक संपल्यानंतर राजा म्हणाला , " इतका विश्वास आहे स्वतःवर ?" मूर्तीकार हसत म्हणाला, " मी माझ्यासारखे दिसणारे ९९९ पुतळे बनवेन आणि त्या पुतळ्यांमध्ये मी स्वतः जाऊन उभा राहीन. तुम्हाला त्या सर्वांमधून मला शोधून काढावं लागेल.” “मान्य!” राजा म्हणाला. मूर्तीकाराने अगदी हुबेहूब पुतळे बनवले. त्या सर्व पुतळ्यांना सारखी वेशभूषा आणि एक उभी राहण्याची विशिष्ट पद्धत देऊ केली. तशाच पद्धतीत आणि वेशभूषेत तो त्यांच्यात मिसळून उभा राहिला. राजाला बोलावलं गेलं. राजाने सगळ्या पुतळ्यांचं वेशभूषेसकट निरीक्षण केलं. राजाला त्याच्या skills चं आणि कलेचं कौतुक वाटलं, मात्र राजाला त्याची बोलण्याची पद्धत पटली नव्हती. मूर्तीकाराला त्याच्या skills चा अभिमान असता तर ठीक पण त्याला तर गर्व झाला होता. अभिमान असणं आणि स्वत:च्या कलेबाबत confident असणं उत्तम. पण o...