Skip to main content

कृष्ण आणि problem solving

A Click by: Varun Bhagwat

महाभारतामध्ये होता जरासंध. माणूस कसला, जवळजवळ राक्षस च तो. त्याने अनेक राजांना कैद केलं होतं. त्यांना वाचवणं गरजेचं होतं. जरासंधाला संपवण्याच्या उद्देशाने अर्जुन, भीम आणि श्रीकृष्ण मगध देशी गेले. जरासंध योद्धा होता. त्याने युद्धाचं आव्हान स्वीकारलं. भीम आणि जरासंध यांच्यात लढाई जुंपली. भीम बलशाली असला तरी जरासंध सुद्धा तुल्यबळ होता. मात्र एक क्षण आला, भीमाने संधी साधली आणि पूर्ण ताकदीनिशी जरासंधाला उभा फाडला. तिथून वळून तो विजयी मुद्रेने कृष्णाकडे जाऊ लागला. तेवढ्यात जरासंधाच्या हसण्याचा त्याला आवाज आला. त्याचा त्याच्या कानांवर विश्वास बसेना. त्याने वळून पाहिलं. पाहतो तर काय??? दोन तुकडे झालेला जरासंध पुन्हा जोडला गेला होता.

भीम भयंकर संतापला. त्याने त्याला परत फाडलं. पुन्हा काही क्षणांत तो जोडला गेला. हे रहस्य त्याच्या जन्म कहाणी मध्ये दडलं होतं. एक प्रकारचं विचित्र वरदान त्याला प्राप्त झालं होतं.

भीम शक्ती लावत होता पण एकाच दिशेने विचार करत होता. आजकाल corporate च्या भाषेत याला functional fixedness असं म्हणतात. म्हणजेच पारंपारिक आणि एकाच पद्धतीने विचार करणे. त्यामुळे तो हा problem सोडवू शकत नव्हता.

problem कितीही विचित्र असला तरी बारकावे लक्षात घेतले तर तो सोडवता येऊ शकतो.

इथे तर कृष्ण उपस्थित होता. थकलेल्या भीमाला तो पाहत होता. भीमाने पुन्हा जरासंधाला फाडलं होतं. फाडला म्हणजे तो मेला अशीच भीमाची समजूत होत होती. त्याच्यापुढे तो काही करत नव्हता. फाडलेले दोन्ही भाग तिथेच जवळ असल्याने स्वाभाविकच ते पुन्हा जोडले जात होते. पण कुठेतरी काहीतरी त्रुटी असणारच या विचारात कृष्ण असताना जरासंध पुन्हा जोडला जात होता. त्याच वेळी कृष्णाने भीमाला आपल्याकडे बघण्यासाठी खुणावलं. त्याने बाजूला पडलेलं केळीचं पान उचललं. भीम जरासंधाला फाडत होता तसं त्याने ते मधोमध फाडलं. पण भीम जसं त्याला फाडून तिथेच थांबत होता तसं तेवढंच करून कृष्ण थांबला नाही. त्याने फाडलेल्या पानाचे तुकडे विरुद्ध दिशांना आणि ते ही लांब फेकले.


भीम समजायचं ते समजला. त्याने पुन्हा जरासंधाला फाडलं आणि तो जोडला जाण्याआधी त्याचे दोन्ही तुकडे विरुद्ध दिशांना फेकले की जेणेकरून ते जोडले जाणार नाहीत. आता खऱ्या अर्थाने भीमाला solution मिळालं होतं. कृष्णाच्या creative thinking च्या मदतीने problem solve झाला होता.

हाच विचार भीम कदाचित करू शकला असता. पण तेव्हाच जेव्हा त्याने ठरवलं असतं की सीधे हाथ से घी ना निकले तो उंगली टेढी करनी पडती है...

problems हे solutions पेक्षा मोठे नसतात. पण तोच ठरलेला विचार कधीतरी सोडावा लागतो. जशी शक्ती सोबत युक्ती वापरावी लागते तशी पारंपारिक विचाराला अपारंपरिक, निराळ्या विचाराची जोड द्यावी लागते. अशी जोड दिली की जरासंध पुन्हा जोडला जात नाही.

-वरुण भागवत



Comments

  1. बेष्ट! अति बेष्ट!👌 कॉर्पोरेट महाभारत

    ReplyDelete
  2. अत्यंत सोप्या समजेल अशा भाषेत आणि तरीही तितकंच रसाळ आणि creative... अप्रतिम

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Parking आणि त्या तिघी!

  ईशा किराणामालाच्या दुकानातून दोन जड पिशव्या तिच्या नाजूक हातात घेऊन आपल्या two wheeler पाशी पोहोचली. तिथे गेल्या गेल्या तिला दिसलं की तिच्या गाडीच्या दोन्ही बाजूंना चिकटून दोन गाड्या लावल्या आहेत. आणि या तीनही गाड्या side stand वर आहेत. बाकीच्यांनी गाड्या side stand वर लावण्याचं कारण म्हणजे mostly आळस किंवा parking मध्ये दुसऱ्याची गाडी काढायला लावायला अवघड जाईल यांचं भान नसणे. ईशाने side stand वर लावण्याचं कारण आळस नव्हतं, तिला भान होतं; पण तिच्या नाजूक बांध्याला गाडी double stand वर लावणं म्हणजे कमरेची वाट लावून घेण्यासारखं होतं. त्यामुळे ती गाडी side stand वर लावायची. त्यामुळे गाडी काढताना अडचण होणं हा आजचा problem नव्हता. पण नेहमी कोणी ना कोणी सहाय्यास येई. आज मात्र गाडी main road पासून आत साधारण ५०० मीटर अंतरावर असणाऱ्या गल्लीत, उजवीकडे वळून अजून पुढे १०० मीटरवर असणाऱ्या किराणा दुकानासमोर होती. दुपारचा १ वाजला होता. Grocery shop मध्ये सकाळच्या सत्रातली ईशाच शेवटची customer होती. तिने सामान भरताच Shutter down करून ईशा गाडीजवळ येईपर्यंत भरत भाई निघून गेला. गल्ली, दुपारी १ ची व...

कर्माचं Circle

A Click by- Sushil Ladkat एक होता उंदीर आणि एक होता बेडूक. यांची झाली मैत्री. थोडं odd होतं हे combination. उंदीर बिचारा भोळा आणि बेडूक थोडा लबाड. हा बेडूक उंदराशी वाट्टेल तसं विचित्र वागायचा आणि त्याचं त्या बेडकाला कधीच काही वाटायचं नाही. त्याला तो कायम कमी लेखायचा. उंदीर त्याचं काहीच वाकडं करू शकणार नाही याची त्याला खात्री होती आणि हे बऱ्यापैकी खरं सुद्धा होतं. उंदीर कधीच काही बोलायचा नाही. असली मैत्री तरी का असावी असा एक प्रश्न कोणालाही पडला असता. पण ज्याला पडायला पाहिजे त्या उंदराला तो पडत नव्हता. पर्याय नसल्यासारखं , जगातले इतर मित्र संपल्यासारखा तो घाबरून का होईना त्याच्यासोबत राहत होता. त्यामुळे बेडकाचं असं बेदरकार वागणं वाढू लागलं. एक दिवस तर बेडकाने कहर केला. त्याला उंदराची अतीशय नीच दर्जाची मस्करी करायची लहर आली. त्याने उंदराचा पाय स्वतःच्या पायाला बांधला आणि उड्या मारत फेरफटका मारायला निघाला. उंदीर फरफटत त्याच्या सोबत ओढला जाऊ लागला. डबकं तर बेडकाची अतीशय लाडकी जागा. त्याने उंदराचा आणि बाकी कसलाच पुढचा मागचा विचार न करता डबक्यात उडी टाकली. स्वतः मस्तपैकी पाण्यात खेळू ल...

Confidence आणि Overconfidence

A click by - Varun Bhagwat एक होता राजा त्याची खुशीत होती प्रजा! दरबारी आला मूर्तीकार, म्हटला माझ्यासारखे दिसणारे पुतळे बनवेन मी हजार! सगळ्यांना ऐकूनच वाटला हा चमत्कार, गर्वाने फुलून मूर्तीकार म्हणाला , " अशक्य आहे माझी हार!" हे सगळं नाटक संपल्यानंतर राजा म्हणाला , " इतका विश्वास आहे स्वतःवर ?" मूर्तीकार हसत म्हणाला, " मी माझ्यासारखे दिसणारे ९९९ पुतळे बनवेन आणि त्या पुतळ्यांमध्ये मी स्वतः जाऊन उभा राहीन. तुम्हाला त्या सर्वांमधून मला शोधून काढावं लागेल.” “मान्य!” राजा म्हणाला. मूर्तीकाराने अगदी हुबेहूब पुतळे बनवले. त्या सर्व पुतळ्यांना सारखी वेशभूषा आणि एक उभी राहण्याची विशिष्ट पद्धत देऊ केली. तशाच पद्धतीत आणि वेशभूषेत तो त्यांच्यात मिसळून उभा राहिला. राजाला बोलावलं गेलं. राजाने सगळ्या पुतळ्यांचं वेशभूषेसकट निरीक्षण केलं. राजाला त्याच्या skills चं आणि कलेचं कौतुक वाटलं, मात्र राजाला त्याची बोलण्याची पद्धत पटली नव्हती. मूर्तीकाराला त्याच्या skills चा अभिमान असता तर ठीक पण त्याला तर गर्व झाला होता. अभिमान असणं आणि स्वत:च्या कलेबाबत confident असणं उत्तम. पण o...