हा सूर्य आणि ही कमीटमेंट!!

A click by: Varun Bhagwat

कौरवांचा जावई जयद्रथ ह्याने चक्रव्यूहामध्ये फसलेल्या अभिमन्यू ला कपटाने मारलं. अभिमन्यू हा अर्जुनाचा मुलगा. अर्जुनाला ही बातमी कळली. त्याला अतीव दुःख झालं. याच बरोबरीने त्याचं मन सूडाच्या भावनेने पेटून उठलं. त्याने पुढचा मागचा कसलाच विचार न करता प्रतिज्ञा घेतली की उद्याचा सूर्यास्त होण्याच्या आधी मी जयद्रथाला संपवेन. जर मी असं करू शकलो नाही तर अग्निकुंडात उडी मारून स्वतःला संपवेन.

जयद्रथ नीच तर होताच आणि घाबरट सुद्धा होता. ही प्रतिज्ञा त्याच्यापर्यंत पोचली आणि घाबरून तो लपून बसला. जयद्रथाला शोधणं गरजेचं होतं. कारण शोधलं नसतं तर प्रतिज्ञेनुसार अर्जुन स्वतःला संपवणार होता. दिवस सुरु झाला. माध्यान्ह उलटली. संध्याकाळ होण्यास अगदी थोडा वेळ बाकी होता. जयद्रथ सापडेना. एकाएकी अंधार झाला. तशी अर्जुनाने अग्निकुंडात उडी घेण्याची तयारी केली. नीच जयद्रथाला मोह आवरेना. तो अर्जुनाचा शेवट पाहण्यासाठी लपून बसलेला बाहेर आला. कारण प्रतिज्ञेप्रमाणे आता त्याला भीती नव्हती. त्याच्या दृष्टीने सूर्य मावळला होता. तो अर्जुनाला सामोरा गेला.

इतका वेळ शांत असणारा श्रीकृष्ण आता त्याची खेळी खेळणार होता. एकाएकी सूर्य दिसू लागला. कोणालाच काही कळेना. कृष्णाने काही काळासाठी सूर्यग्रहण केलं होतं. त्यामुळे अचानक अंधार पडला होता. सूर्य मावळायला अवकाश होता.

A click by: Varun Bhagwat

कृष्ण अर्जुनाला म्हणाला, “अर्जुना, हा सूर्य आणि हा जयद्रथ... उचल तुझं धनुष्य आणि कर याचा वध.”

 

अर्जुनाने जयद्रथाला मारलं. प्रतिज्ञा पूर्ण झाली.

पण इथे कृष्णाची शिकवण महत्त्वाची आहे. आपण यातून शिकण्यासारखं असं की प्रतिज्ञा म्हणजेच commitment असं म्हणूया. Commitment देताना सारासार विचार झाला पाहिजे.

आपण काय commitment देतोय?

त्याचे दूरगामी परिणाम काय होतील? 

आपलाच जीव आपण जेव्हा पणाला लावतोय तेव्हा त्यातून जे साध्य करायचं आहे ते साधलं जाणार आहे का?

 

आपण खरे असलो तरी समोरचा खरा आहे का? अर्जुनाने विचार केला असेल की समोरासमोर युद्ध करेल जयद्रथ. कारण अर्जुन पळपुटा नव्हता. पण जयद्रथ होता. त्यामुळे शत्रूला जाणून घेतलं पाहिजे त्याला तोडण्याआधी!

Commitment विचारपूर्वक दिली पाहिजे. शत्रूनुसार नीती बदलता आली पाहिजे. जर शत्रू कपट करतोय तर त्या भेकड मनुष्यासाठी आपण आपला जीव का पणाला लावायचा? इथे लागते कृष्णनीती! 

काही जण नुसते बोलतात. ही पोकळ commitment झाली.

काही जण बोलतात ते करून दाखवतात.  याला धैर्य लागतं.

काही जण करून मोकळे होतात. बोलण्यापेक्षा करण्याला महत्त्व देतात. जसं कृष्णाने केलं आणि त्याच्या करण्यातून इतरांना शिकवलं. इथे results ना महत्त्व होतं. जे साध्य झालं होतं.

कृष्णाच्या दृष्टीने Commitment ही जयद्रथाला मारायची होती. दु:खात असताना सुद्धा शांतपणे योजना आखण्याची होती.

हे सगळं अर्जुनावर सुद्धा उलटू शकलं असतं, पण तिथे कृष्ण होता. त्याने सावरलं, युक्ती लढवली. रागातून दिलेली commitment आपल्यालाच गोत्यात आणू शकते. प्रत्येकाला कृष्ण सापडेल का? तर त्याच्या ह्या शिकवणी मधून शोधला तर सापडेल...

 

-       वरुण भागवत